Ο νέος κορονοϊός, που έκανε την εμφάνισή του στην Κίνα, έχει προκαλέσει αναστάτωση στους ανά τον κόσμο επιχειρηματίες. Έχουν λόγο να ανησυχούν: τα θύματα ολοένα και αυξάνονται, διεθνή σύνορα έχουν κλείσει, αλυσίδες εφοδιασμού έχουν διαταραχθεί, επιχειρήσεις πλήττονται σφοδρά από ζημιές. Ωστόσο, οι οικονομολόγοι τους καθησυχάζουν ότι η επιδημία θα επηρεάσει ελαφρώς αρνητικά την οικονομική ανάπτυξη της Κίνας το 2020 και ουσιαστικά καθόλου την παγκόσμια ανάπτυξη.

Επομένως, έχουμε να κάνουμε με μια παγκόσμια κρίση ή με μια απλή “θύελλα” στην πόλη Ουχάν;

Οι προβλέψεις των οικονομολόγων στηρίζονται στην υπόθεση ότι τα δρακόντεια μέτρα που επιβάλλονται σε όλο τον κόσμο για την απομόνωση των ασθενών και όσων έχουν εκτεθεί στον ιό θα καταφέρουν να περιορίσουν την εξάπλωσή του, επομένως η οικονομία θα αναρρώσει ταχύτατα. Αυτό συνέβη μετά το ξέσπασμα του SARS το 2002-2003.

Αυτό το σενάριο της γρήγορης ανάκαμψης μπορεί να επαληθευτεί. Τη στιγμή που ο αριθμός των νέων ασθενών συνεχίζει να αυξάνεται, ο ημερήσιος ρυθμός αύξησης ασθενών στην Κίνα φαίνεται να έχει επιβραδυνθεί κάπως, εάν οι αριθμοί είναι αξιόπιστοι. “Υπάρχει λόγος για αισιοδοξία, αλλά δεν είναι καθοριστικός σε αυτό το στάδιο”, δήλωσε ο Michael Gapen στέλεχος της Barclays. “Αυτή και η επόμενη εβδομάδα θα είναι οι πιο κρίσιμες”.

Αβέβαιη έκβαση

Υπάρχουν πολλοί τρόποι που τα πράγματα θα μπορούσαν να πάνε στραβά. Ο ιός μπορεί να εξαπλωθεί περισσότερο από όσο αναμένεται, σε χώρες που είναι λιγότερο ικανές ή λιγότερο πρόθυμες από την Κίνα να επιβάλουν αυστηρά υγειονομικά μέτρα. Οι επιχειρήσεις που έχουν φτιαχτεί έτσι ώστε να επιβιώνουν μόνο από σύντομες αναταράξεις, θα χρεοκοπήσουν εάν η επιδημία κρατήσει για μεγάλο χρονικό διάστημα. Και μακροπρόθεσμα, ακόμη και μετά τη λήξη της, η επιδημία θα μπορούσε να αφήσει χαραγμένα ανεξίτηλα σημάδια, ιδιαίτερα στην ίδια την Κίνα. Τα στελέχη των εταιρειών θα είναι λιγότερο πρόθυμα να συνεργαστούν με την Κίνα, εάν θεωρηθεί η χώρα ένας επωαστήρας θανατηφόρων ιών για τον κόσμο.

Αυτήν την στιγμή κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος για το πώς θα εξελιχθεί η ιστορία. “Τόσο ο ταχύς περιορισμός, όσο και η κλιμάκωση της εξάπλωσης του ιού είναι πιθανά σενάρια και θα οδηγήσουν σε πολύ διαφορετικές προβλέψεις για την ανάπτυξη”, ανέφεραν οι αναλυτές του Bloomberg Economics, Chang Shu, Jamie Rush και Tom Orlik.

Το σίγουρο είναι ότι η ιική επιδημία βλάπτει ήδη τις επιχειρήσεις. Στις 4 Φεβρουαρίου, η Hyundai Motor ανακοίνωσε ότι αναστέλλει τις γραμμές παραγωγής στα εργοστάσια αυτοκινήτων της στη Νότια Κορέα λόγω της έλλειψης εξαρτημάτων που κατασκευάζονται στην Κίνα. Η Levi Strauss & Co. αναγκάστηκε να κλείσει ένα μεγάλο κατάστημα στην Ουχάν που άνοιξε μόλις τέσσερις μήνες πριν. Η Apple, η οποία κερδίζει περίπου το ένα τέταρτο των λειτουργικών εσόδων της από την Κίνα, δήλωσε την 1η Φεβρουαρίου ότι έκλεισε προσωρινά όλα τα γραφεία και καταστήματά της στη χώρα. Οι αεροπορικές εταιρείες έχουν διακόψει τις πτήσεις εντός της χώρας και προς αυτή. Με τη ζήτηση για μετακινήσεις να επιβραδύνεται σημαντικά, η τιμή του αργού πετρελαίου Brent υποχώρησε στα 55 δολάρια το βαρέλι στις 4 Φεβρουαρίου, από 69 δολάρια στις 6 Ιανουαρίου.

Ακόμα και τα καλά νέα σχετικά με τον ιό, μοιάζουν λιγότερο θετικά σε δεύτερη ανάλυση. Στις 5 Φεβρουαρίου, οι Φιλιππίνες είχαν αναφέρει μόνο τρεις ασθενείς, η Καμπότζη έναν και η Ινδονησία κανέναν. Δεδομένων των στενών δεσμών που έχουν και οι τρεις χώρες με την Κίνα και της έλλειψης περίπλοκων τεχνολογιών και διαδικασιών επιτήρησης, είναι πιθανό να υπάρχουν ασθενείς που δεν έχουν γίνει αντιληπτοί από τις χώρες αυτές. Μάλιστα, ο πρωθυπουργός της Καμπότζης Hun Sen δήλωσε ότι οι άνθρωποι δεν πρέπει να φορούν μάσκες, διότι έτσι δημιουργούν ένα κλίμα φόβου.

Τα μέτρα της Κίνας ενέχουν πραγματικό κόστος, τόσο ανθρώπινο όσο και οικονομικό. Στην Ουχάν, την πρωτεύουσα της επαρχίας Χουμπέι, τα τεστ για τον ιό και οι ιατρικές προμήθειες είναι λιγοστά. Η αίσθηση του να είναι κανείς παγιδευμένος σε μια μολυσμένη ζώνη προκαλεί εύλογη πικρία. Και αυτό θα μπορούσε να εκδηλωθεί. Στην επιδημία του Έμπολα το 2014, οι κάτοικοι του West Point της Μονρόβια, πρωτεύουσας της Λιβερίας, προχώρησαν σε διαδηλώσεις όταν μπήκαν απροειδοποίητα σε καραντίνα.

Ο πρόεδρος Xi Jinping στοιχηματίζει ότι τα σκληρά μέτρα, που δεν είναι δημοφιλή σήμερα, θα αποδώσουν, με τον περιορισμό του ιού και την αποκατάσταση της οικονομικής δραστηριότητας. Είναι σαφώς δυσαρεστημένος από το γεγονός ότι άλλες χώρες περικόπτουν τους δεσμούς τους με την Κίνα, γεγονός που θα καθυστερήσει την ανάκαμψη της οικονομίας. Η κυβέρνηση Trump δήλωσε στις 31 Ιανουαρίου ότι θα απαγορευθεί η είσοδος στις ΗΠΑ στους ξένους υπηκόους που είχαν επισκεφτεί την Κίνα τις τελευταίες δύο εβδομάδες.

Κερδισμένες οι ΗΠΑ;

Τα περιοριστικά μέτρα του Trump όσον αφορά στους ταξιδιώτες από την Κίνα είναι πολύ πιο δημοφιλή στις ΗΠΑ, οι οποίες μέχρι στιγμής κατάφεραν να περιορίσουν τα κρούσματα του ιού από την εξάπλωσή τους. Οι αμερικανικές Αρχές ελπίζουν ότι η χώρα θα μπορέσει να απαλλαγεί πλήρως από τον ιό ή τουλάχιστον να σταματήσει την εξάπλωσή του έως ότου βρεθεί ένα εμβόλιο.

Ο κορονοϊός θα μπορούσε να βλάψει περαιτέρω τη σχέση ΗΠΑ-Κίνας που έχει ήδη δεχτεί σοβαρά πλήγματα από τον εμπορικό πόλεμο του Trump και την αυξανόμενη στρατιωτική αντιπαλότητα μεταξύ των δύο εθνών. Αυτό, περισσότερο από κάθε προσωρινή επίδραση στο τριμηνιαίο ΑΕΠ, μπορεί να είναι η μακροπρόθεσμη επίπτωση του ιού στην επιχειρηματικότητα.

Ο υπουργός Εμπορίου, Wilbur Ross, δήλωσε στο Fox Business στις 30 Ιανουαρίου ότι πιστεύει ότι ο ιός θα συμβάλει στην “επιτάχυνση της επιστροφής θέσεων εργασίας στις ΗΠΑ και το Μεξικό”. Η χρονική στιγμή που επέλεξε να δηλώσει αυτό ο Ross ίσως ήταν κακή, καθώς αγνόησε το πλήγμα που προκαλεί ο κορονοϊός στις αμερικανικές εταιρείες που πωλούν, αγοράζουν ή παράγουν στην Κίνα. Αλλά πιθανώς έχει δίκιο, όσον αφορά στο ότι ο φόβος για την πανδημία θα περιορίσει τις αλυσίδες εφοδιασμού, ενθαρρύνοντας εταιρείες και χώρες να παράγουν πιο κοντά στις ΗΠΑ.